2016-02-22 - Hyoho Niten Ichi-ryu en Miyamoto Musashi

Niten Ichi-ryu

Wie was Miyamoto Musashi? In 1643 schreef Musashi sensei Gorin no sho, in het Nederlands vertaald als ‘Boek van de vijf ringen’. In de introductie van dit boek stelt Musashi sensei zichzelf voor. Ik laat het woord graag aan hem:

“In de eerste week van het twintigste jaar van Kan’ei (1643) beklom ik de berg Iwato in de provincie Higo op het eiland Kyushu. Ik boog om mijn respect aan de hemel te betuigen, bad tot Kannon en stond in het aangezicht van Boeddha. Ik ben geboren in de provincie Harima, ik ben de samoerai Shinmen Musashi no kami Fujiwara no Genshin. Ik ben nu zestig jaar. Al erg jong vond ik mijn passie in de krijgskunsten, mijn eerste duel was op mijn dertiende. Mijn tegenstander was een krijgskunstbeoefenaar van de Shinto-school, zijn naam was Arima Kihei. Ik heb hem verslagen. Op mijn zestiende versloeg ik de sterke krijgskunstbeoefenaar Tajima no Akiyama. Op mijn twintigste trok ik naar de hoofdstad en vocht daar meerdere duels met verschillende beroemde krijgers. Steeds was me de overwinning gegund.

Daarna ging ik van provincie naar provincie, van plaats naar plaats, ik ontmoete veel krijgers van verschillende scholen maar ik verloor geen van de zestig duels die ik heb gevochten. Deze duels vonden plaats tussen mijn dertiende en negenentwintigste levensjaar.

Toen ik dertig werd, blikte ik terug op mijn leven, ik begreep dat de overwinningen niet te danken waren aan mijn persoonlijke vaardigheden. Misschien is het waar dat ik een talend bezit en misschien is het ook zo dat ik de juiste principes wist te hanteren. Het kan zijn dat mijn tegenstanders minder bekwaam waren dan ze zich voordeden. Maar deze reflecties maakte dat ik nog ijveriger ging oefenen om de dieper principes van de krijgskunst te doorgronden. Ik oefende dag en nacht.

Toen ik vijftig werd, kwam het inzicht in de principes van de krijgskunst op een natuurlijke manier tot me. Sindsdien vertrouw ik op deze principes en heb me niet meer op het pad van uitputtende onderzoek begeven. Ik heb nooit een leraar gehad bij het bestuderen van de verschillende kunsten en vaardigheden. Zelfs nu ik dit boek schrijf, beroep ik me niet op de woorden van Boeddha of Confucius. Ik leen geen teksten uit de oude krijgskronieken. Binnen de kaders van mijn krijgskunst zal ik met vertrouwen de principes tot uitdrukking brengen met de hemel en Kanzeon als mijn spiegel. Op het uur van de tijger in de nacht van de tiende dag van de tiende maand neem ik mijn penseel op en begin aan mijn boek.”

Musashi

Miyamoto Musashi leefde van 1584 tot 1645 en is misschien wel een van de beroemdste samoerai uit de Japanse geschiedenis. Zijn roem bij het grote publiek is vooral te danken aan een roman geschreven door Eiji Yoshikawa, een bekende schrijver van historische romans.

Onder historici, krijgskunstliefhebbers en kunstkenners is Musashi beroemd in een geheel andere hoedanigheid. De door Musashi geschreven Gorin no sho, het ‘Boek van de vijf ringen’, een handleiding voor zijn leerlingen en speciaal geschreven voor de daimyo Tadatoshi Hosokawa wordt eeuwen na het verschijnen nog steeds gelezen voor inspiratie.

De kunstwerken die Musashi onder zijn boeddhistische naam Niten produceerde zijn beroemd en behoren tot het nationale kunstbezit van Japan en zijn in diverse musea te bewonderen. Musashi leefde in een van de meest turbulente tijden die Japan heeft gekend en was getuige van de nationale eenwording onder de Togugawa-familie die Japan bijna 300 jaar zou regeren.

En voor de beoefenaren van Musashi sensei’s zwaardschool Hyoho Niten Ichi-ryu is Musashi de grondlegger en een rolmodel. Musashi zei hierover:

“Er zijn veel mensen, ook onder degene die de krijgskunsten bestuderen, die denken dat deze vaardigheden niet nuttig zijn in echte omstandigheden. Maar in feite leidt de juiste manier van bestuderen van krijgskunsten tot het inzicht dat deze principes onder alle omstandigheden bruikbaar zijn. En het onderricht moet zo worden vormgegeven zodat deze principes in alle dingen tot nut zijn.”

Mijn ontdekking van Hyoho Niten Ichi-ryu

In 1995 schreef Tamura sensei een column in het magazine van de Fédération européenne d’Aïkido (FEA) over de juiste mentale en fysieke houding (shisei). Voor mij persoonlijk waren zijn verhandelingen een grote inspiratie. Wat mij onmiddellijk opviel in deze tekst was een citaat dat helder was en weinig te vragen overliet:

“The grand enthusiast of the sword, Miyamoto Musashi, says talking about the martial shisei: ‘The face is calm, neither turned up nor down, nor to any side, the eyes closed lightly, no movements of the ocular globes are shown, the forehead is without any wrinkle, the eyebrows are lightly pulled up, the bridge of the nose is straight, without advancing the chin to much, the neck is also straight, the cervical vertebrae are full of power. Beneath the falling shoulders, the body is perfectly relaxed, the vertebral column is in place, the buttocks are flexed; the knees down to the toes rely strongly to the ground, the hips aren’t turned in a spiral, the stomach is firmly round.’

In Aikido such a supple and balanced posture permitting to move freely like a regular tetraeder that, moving regularly, becomes a cone, is called sankakutai.”

Deze tekst was voor mij aanleiding om uit te zoeken waar dit citaat zijn oorsprong vond. Het citaat bleek uit het eerdergenoemde Gorin no sho te komen. Het boek is in feite een handleiding voor de beoefening van de zwaardkunst van Miyamoto Musashi. Het zou nog enige tijd en energie vergen voor ik oog in oog stond met de erfgenamen van deze traditie. En nu in 2016 maak ik al weer tien jaar deel uit van deze traditie en heb ik getraind onder de elfde soke (schoolhoofd) Toshio Iwami en de twaalfde soke Takanori Kajiya. Met hun toestemming onderricht ik Hyoho Niten Ichi-ryu in Nederland. Voor zij die meer verdieping zoeken, beveel ik de volgende boeken van harte aan:

  • William Scott Wilson, The Book of Five Rings.
  • William de Lange, Miyamoto Musashi, a life in arms.

— Chris de Jongh



Terug naar nieuws lijst